Parkinson’da Yutma Güçlüğü İçin Yapay Zeka Destekli Sistem Geliyor

Parkinson hastalığıyla mücadele eden bireylerin hayatını tehdit eden yutma bozukluklarının tespiti ve yönetimi için çığır açacak bir proje hayata geçiyor. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi’nin liderliğinde, 4 üniversite ve özel sektörün ortaklığıyla yürütülecek olan bu TÜBİTAK destekli proje, Türkiye’nin sağlık teknolojisi alanındaki yerli ve milli yetkinliğini uluslararası platforma taşıma hedefiyle yola çıkıyor. Bilim insanları, yapay zekâ ve akustik ses analizi kullanarak Parkinson hastalarındaki disfajiyi (yutma güçlüğü) tespit edecek yenilikçi bir “Akıllı Karar Destek Sistemi” geliştirmeyi amaçlıyor. Bu disiplinlerarası çalışma, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi’nde gerçekleştirilecek klinik araştırmalarla desteklenecek.

Neden Bu Sistem Hayati Önem Taşıyor?

Parkinson hastaları için ciddi bir yaşam kalitesi düşmanı ve hayati tehlike oluşturan yutma güçlükleri, doğru teşhis ve erken müdahale gerektiriyor. Bu proje, bu önemli soruna odaklanarak, yapay zekanın gücünden faydalanacak.

Projenin Amacı ve Kapsamı

Ne Geliştirilecek?
“Parkinson hastalarında derin öğrenme yaklaşımı kullanılarak akustik ses analizi ile disfajinin tespit edilmesi” başlıklı proje, Parkinson hastalarının yutma sırasındaki seslerini analiz edecek bir “Akıllı Karar Destek Sistemi” geliştirmeyi hedefliyor. Bu sistem, hekimlere teşhis sürecinde kritik destek sağlayacak.

Nasıl Çalışacak?
Yapay zekâ algoritmaları, insan kulağının algılayamayacağı incelikteki ses detaylarını analiz ederek, saniyeler içinde olası riskler hakkında bir rapor sunacak. Bu sayede, invaziv (vücut içine müdahale gerektiren) ve maliyetli yöntemlere başvurulmadan, sadece ses analizi ile hastaların durumu düzenli olarak takip edilebilecek.

Hangi Sorunları Çözecek?
Yutma güçlüğü nedeniyle besinlerin akciğere kaçması sonucu ortaya çıkabilen zatürre ve beslenme bozukluğu gibi ölümcül riskler, bu sistem sayesinde erken evrede tespit edilebilecek. Bu da hem hastaların sağlığını koruyacak hem de sağlık sisteminin yükünü hafifletecektir.

Bilimsel İşbirliği ve Teknolojik Ağ

Kimler Katılıyor?
Proje, Ege Üniversitesi (EÜ) Ödemiş Sağlık Bilimleri Fakültesi Dekanı ve Hemşirelik Fakültesi İç Hastalıkları Hemşireliği Anabilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Öznur Usta Yeşilbalkan’ın danışmanlığında, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden Prof. Dr. Sibel Eyigör, Prof. Dr. Kerem Öztürk ve Doç. Dr. Ahmet Acarer’in araştırmacı olarak yer aldığı önemli bir çalışmadır. Yürütücülüğünü Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi (MSKÜ) öğretim üyesi Doç. Dr. Furkan Bilek üstlenirken, danışmanlık görevini ayrıca School of Nursing and Midwifery, University College Cork (Cork, İrlanda) Senior Research Coordinator İsmail Toygar da yapmaktadır.

Disiplinlerarası Yaklaşım
Sağlık, tıp ve mühendislik alanlarından uzmanları bir araya getiren bu proje, sıradan bir akademik çalışmanın ötesine geçerek, Türkiye’nin farklı bölgelerinden ve yurt dışından gelen değerli uzmanlıkların birleştiği geniş bir teknoloji ağını temsil ediyor. Ege Üniversitesi, projenin tıbbi ve klinik altyapısını oluştururken, bu multidisipliner güç birliği, geliştirilen sistemin hem yerli hem de küresel ölçekte rekabetçi olmasını sağlayacaktır.

Geleceğe Yatırım: Nitelikli İnsan Gücü

Bu araştırma, sadece ileri teknoloji üretmekle kalmayıp, aynı zamanda Türkiye’nin sağlık ve teknoloji alanındaki geleceğine yön verecek nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesine de önemli bir katkı sunacaktır. Kıdemli hocaların rehberliğinde, farklı disiplinlerden gelen genç yetenekler, yapay zekanın sağlık alanındaki uygulamalarında aktif rol alarak geleceğin multidisipliner çalışma modellerini temsil edecektir.

Yerli ve Milli Üretimle Dışa Bağımlılık Azalacak

Proje kapsamında geliştirilecek olan ekonomik tanı sistemi, Milli Teknoloji Hamlesi vizyonuna paralel olarak, Türkiye’nin sağlık teknolojisi alanındaki dışa bağımlılığını azaltmaya yönelik önemli bir adım olacaktır. Bu sistemin tüm hastanelerde kullanılabilir hale gelmesi hedeflenmektedir.

Ege Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Musa Alcı, bu yerli ve milli anlayışla geliştirilen projenin ekibini tebrik ederek başarılar diledi.